المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
399
مروج الذهب ( فارسى )
ذكر نوكبرد و ملوكشان سابقا از نوكبرد سخن داشتيم و گفتيم كه از فرزندان يافث بن نوحند و ديارشان به مغرب پيوسته است و محلشان در سمت جدى است و جزيرههاى بسيار دارند كه اقوام فراوان در آنجا سكونت دارد و مردمانى جنگآور و دليرند و شهرهاى فراوان دارند كه پادشاهشان يكيست و نام پادشاهانشان بدورانهاى ديگر ادنكس بوده و بزرگترين شهرشان كه پايتخت مملكت نيز هست يست است كه رودى بزرگ از ميان آن ميگذرد و شهر بر دو طرف است و اين رود يكى از رودهائيست كه در جهان به بزرگى و عجايب معروفست و آن را سايبط گويند و جمعى از متقدمان كه علاقمند اين گونه مطالب بودهاند از آن ياد كردهاند مسلمانان اندلس كه مجاور ايشان بودهاند بسيارى از شهرهايشان را چون شهر بارى و شهر طارنيو و شهر شبرامه و ديگر شهرهاى بزرگ گرفتند پس از آن قوم نوكبرد باز آمدند و به مسلمانانى كه در اين شهرها بودند حمله بردند و آنها را از پس جنگهاى طولانى برون كردند و اين شهرها كه بگفتيم در وقت حاضر يعنى بسال سيصد و سى و دو بدست قوم نوكبرد است . مسعودى گويد : ديار اين اقوام مذكور از جليقى و فرنگ و سقلاب و نوكبرد بهم نزديك است و بيشترشان با مردم اندلس جنگ دارند و در وقت حاضر فرمانرواى اندلس كه نسب و خبر وى را از پيش گفتهايم قدرت و نيروى بسيار دارد . عبد الرحمن بن معاوية بن هشام در آغاز دولت بنى عباس به اندلس رفت و ترتيب رسيدن وى